In deze periode staat de herstructurering van voor- en naoorlogse woonwijken centraal. De opgave in deze wijken is om ze op fysiek-ruimtelijk, sociaal en economisch gebied te versterken. Uitgangspunt bij herstructurering van wijken is dat deze hun rol in het stedelijk gebied moeten kunnen waarmaken. Dat ze aantrekkelijk blijven voor meerdere doelgroepen.
Lector: Karin Schrederhof
Periodecoördinator: Ron Weerheijm
Vaardigheidstraining:
-
Communicatie, branding en draagvlakverwerving, De Wijde Blik, Theo Dohle
Gastdocenten onder andere:
-
Dr. Vincent Smit, lector Haagse Hogeschool
-
Ir. André Ouwehand, TU Delft/ OTB Delft
-
Theo van der Tak, Twijnstra Gudde
Een wijk is veel meer dan wonen
Emancipatie van bewoners en sociale stijging zijn oude en nieuwe termen om de potentie van (stads)wijken aan te geven. Ze zijn niet alleen bedoeld om in te wonen, maar geven mogelijkheden aan hun bewoners. De wijken bieden een thuis en zijn de basis van waaruit bewoners zich in de rest van de stad begeven.
Complexe opgave
Deze opgave is complex omdat er verschillende doelstellingen zijn: sociaal, economisch en fysiek-ruimtelijk. Er is inzet nodig van diverse actoren: gemeentes, corporaties, ontwikkelaars, bewoners en maatschappelijke instellingen. De spelers hanteren in de drie pijlers een verschillende planningshorizon en eigen financieringsconstructie. Ook zijn ze ook op verschillende schaalniveaus actief en effectief.
De rode draad in deze periode is de samenhang te verhelderen op de verschillende schaalniveaus. Tussen beleid en uitvoering en tussen programma’s en projecten op fysiek-ruimtelijk, sociaal en economisch terrein. Hoe grijpen we in? Welk effect heeft dat? Welke (on)mogelijkheden hebben we? Welke rol speelt iedere partij daarin? Hoe gaan we om met die verschillen?
Tevens worden verschillende organisatievormen, rollen en verantwoordelijkheden van corporaties, gemeenten, ontwikkelaars en sociale partners belicht. Ook behandelen we de communicatie met en draagvlak bij bewoners en belanghebbenden.
Inspelen op huidige ontwikkelingen
De periode richt zich op de achtergronden en huidige ontwikkelingen in het werkveld en de kennis die daarvoor is ontwikkeld. Het trio sociaal – fysiek - economisch wordt steeds meer in samenhang gezien in programma’s. Een sociale wijkvisie voor de ontwikkelingen op langere termijn.
Bewoners staan daarin centraal, maar wat betekent dat nou echt? In de jaren 80 van de vorige eeuw lag de nadruk vooral op het verbeteren van de (individuele) woonsituatie. In de huidige tijd wordt dat als een volstrekt tekortschietende ingreep gezien. Want er is meer dan wonen alleen.
Mensen raken achterop, hebben een achterstand en moeten er soms bijgepakt worden. Ze verdienen een stimulans om daar te komen waar ze potentieel toe in staat zijn. Vanuit alleen ‘overleven’ is jezelf ontwikkelen geen sinecure. Daar is hulp en ondersteuning soms meer dan welkom: empowerment.
Probleemwijken stapelen vaak meerdere problemen op. Dat maakt de aanpak van zo’n wijk er niet eenvoudiger op. En zeker niet eenduidiger. Veel partijen, veel mensen, veel belangen.
Wie betaalt, wie bepaalt?
Kosten en investeringen zijn hierbij een belangrijke factor: wie betaalt nou eigenlijk wat en wat levert dat op termijn op? Geldt alleen de rekensom, of moet ook maatschappelijk gewin worden meegerekend? Wat levert een investering maatschappelijk gezien eigenlijk op, wat is het meest effectief?
Daarnaast spelen de veranderingen die steeds optreden voor de corporaties een belangrijke rol: wat mogen ze, moeten ze, kunnen ze of willen ze? En welke gevolgen heeft dat? Welke professionals vraagt dat en wie neemt dan het voortouw?
Vrijheid van handelen vraagt ook veel verantwoordelijkheid. De bewoner als ‘klant’ is nog niet overal gemeengoed. Bovendien blijkt dat over ‘klantvriendelijkheid’ in de praktijk een wisselend beeld bestaat.
Maatwerk is het parool
Specifieke instrumenten zijn nodig om te kunnen omgaan met deze veelheid. Vaak moeten die specifiek op iedere wijk afzonderlijk worden aangepast: blauwdrukken bestaan nauwelijks. Maatwerk is het parool.