Periode 5: Infrastructuur

Infrastructuur is een essentieel onderdeel van de stedelijke structuur. Niet alleen om mobiliteit te faciliteren, maar ook als ‘skelet’ van de stad. De relatie tussen infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling en de stuwende rol van infrastructuur hierin is evident. Infrastructuur verbindt en maakt mobiliteit mogelijk. Wat dat betreft is niemand tegen infrastructuur. Maar infrastructuur brengt tegelijk nieuwe scheidingen aan, geeft horizonvervuiling en het gebruik van de infrastructuur zorgt voor geluidsoverlast of milieuhinder. Iedereen wil een oprit naar de snelweg in de buurt, maar niet in het zicht en zeker niet voor de deur. Infrastructuur is bijna per definitie NIMBY!

Lector: Marc Verheijen
Periodecoördinator: Ron Weerheijm

Vaardigheidstraining:

• Schakelen en regievoeren - game 'Zuiddam', Bert Wolting, Wolting gebiedsmanagement + advies en Menda Groeneveld, Emge coaching en training.
Gastdocenten:
• Maarten Struijs, arch. Gemeentewerken Rotterdam
• Ir. Laurens Schrijnen, directeur 'De Verkeersonderneming'
• Ir. Eelke Turkstra, omgevingsmanager A15
• Ir. Job van den Berg, Projectdirecteur Rotterdam Vooruit
• Jean Paul Andela, projectleider dS+V
• Erik Suik en Peter van de Akker, Projectorganisatie Stationsgebied Utrecht
• Ir. Peer Rooijmans, projectorganisatie Rijn-Gouwelijn
• Drs. Paul Matthieu, P2 managers

Procesmanagement

Voor een allround procesmanager in stedelijke ontwikkeling en vernieuwing is kennis over infrastructuur en de relatie met stedelijke ontwikkeling essentieel. In het bijzonder de processen die daarmee gepaard gaan. Bij dit type infrastructuurprojecten spelen een aantal elementen een cruciale rol in voorbereiding en realisatie.

Infrastructuurprojecten zijn:

1. bestuurlijk gezien grensoverschrijdend
2. gericht met een ‘schele’ focus: de knooppunten en ‘het verbinden’ zijn belangrijk, maar de trajecten leveren veelal de meeste weerstand
3. duur!
4. voorzien van (vele) schotten: beleidslijnen, planning, financiering
5. traag (daarom is eerder sprake van een proces dan een project)
6. voedingsbodem voor coalities: meedenken/werken vanuit eigen belang.

Deze punten worden als leidraad meegegeven aan de docenten met de vraag het college te geven vanuit deze invalshoeken.

Bij infrastructuur gaat het veelal om meerdere partners met meerdere belangen. De locaties hebben allen eigen randvoorwaarden. Veel inhoudelijke kennis is vereist. Tegelijk wordt een flexibele opstelling gevraagd om die complexiteit tot een goed einde te kunnen brengen. Aan procesmanagement worden daarom hoge eisen gesteld.

Daarnaast is een tweede ordening zichtbaar die gaat over de rol van de infrastructuur en  mobiliteit in onze maatschappij. De vraag hoe het in de 'BV Nederland' geregeld is. Zoals RO- en milieuwetgeving en de financiering, zoals co-financiering en PPP. Het besef dat een sectorale benadering onverstandig is bij dit soort en deze schaal vraagstukken, wint steeds meer terrein.

Colleges

De ingewikkelde materie van infrastructurele projecten in een stedelijke omgeving wordt benaderd vanuit de eigenschappen van de projecten zoals hierboven. Deze lopen als een rode draad door een serie colleges waarbij elke week een ander thema aan de orde is:

1. Inleiding infrastructuur in de stad
2. Snelwegen: korte- middellange en lange termijn.
3. Case A15 Regionale light-rail door de stad:
4. Case RijnGouwelijn Integrale knooppuntontwikkeling:
5. Case Utrecht Centraal
6. NIMBY! Infrastructuur en de omgeving: diverse cases
7. Het proces, de aanbieding en het opzetten van procesmanagement: de theorie
8. Het bidboek en innovatief en integraal werken aan infra en de stad. Case: A2 Maastricht
9. Mastersessie: de essentie van werken aan infrastructuur